Naam Annelies Staessen
werkzaam bij Afdeling Mobiliteit en Ruimtelijke Planning - UGent
Titel van de bijdrage Film & de horizontale metropool. Hoe draagt de Vlaamse film bij aan veranderende percepties, besluit- en beleidsvorming over de Vlaamse ruimte, met als case study de Vlaamse steenwegen?
Abstract van de bijdrage (max. 250 woorden)

Na een halve eeuw suburbanisatie vormt de Vlaamse ‘horizontale metropool’ een complex vraagstuk voor zowel planners, architecten als beleidsmakers. Al te vaak ondermijnen de actuele demografische, economische en ecologische problemen als structurele files, lawaaihinder, chronische overstromingen, … de unieke kwaliteiten van de Vlaamse ruimte. Door de gebruikelijke focus op de problematische gevolgen van de zeer verspreide verstedelijking verliezen we wellicht de typische dynamiek van dit fijnmazige netwerk van peri-urbane gebieden uit het oog.
Gezien film als invloedrijk medium (publieke) opinie en gedrag kan beïnvloeden, wordt verondersteld dat de filmische verbeelding een ander perspectief kan bieden op het gebruiks- en beleveniskarakter van de ‘nevelstad’. Deze paper is een eerste verkenning van de cinematografische ruimte als reflectie op de reële omgeving. Regisseurs hanteren een andere blik dan planologen en architecten, die vertrekken van kaartmateriaal, en gebruiken hun camera’s om uitspraken te doen, bijvoorbeeld over sociale kwesties, maar ook over de gebouwde of onbebouwde omgeving. Bovendien worden de ruimtes die dikwijls over het hoofd gezien worden door beleidsmakers en planners frequent in beeld gebracht. Vanwege weinig planmatig of politiek interessant verdwijnen deze ‘blinde vlekken’ gemakkelijk van de radar, waardoor die plekken veelal een triviaal, informeel, open, ongedetermineerd gebruik kennen. Vaak zijn het plekken, zoals restruimtes tussen infrastructuur of binnengebieden tussen garageboxen, met een sterke, verbeeldende sfeer en expressie.
Langs de Vlaamse steenwegen wordt de omgang met die horizontale metropool duidelijk zichtbaar. Daarom vertrekt deze paper van de weergave-analyse van steenwegen als case study voor een eerste exploratie van de potenties van visualisaties in films voor publieke opinie, gedrag en besluitvorming.