Eerdere PlanDagen

De Planologische Diskussiedagen vormen al meer dan 20 jaar een forum voor ruimtelijke planners uit Nederland én Vlaanderen, uit wetenschap én praktijk. De motto’s van de verschillende jaren weerspiegelen wat het vakgebied de afgelopen decennia heeft bezig gehouden. Op deze pagina’s kunt u lezen welke onderwerpen centraal stonden op de PlanDagen van de afgelopen jaren en welke papers een prijs uitgereikt hebben gekregen. De bundels met papers zijn te bestellen bij financien-nl@plandag.net

2017: Gedeelde ruimte

Het thema van de Plandag 2017 was ‘Gedeelde Ruimte’: over de kansen en bedreigingen die de trends rond delen kunnen bieden voor het vakgebied. Delen is hot. We zien steeds meer initiatieven vanuit burgers en organisaties, die de handen ineen slaan om samen goederen en diensten te kopen, maken of consumeren. Delen is blijkbaar zo lucratief dat er een hele deeleconomie is ontstaan. De trend van bezit naar gedeeld gebruik betekent dat private ruimte (om te wonen, te werken, parkeren, …) opnieuw een (semi-)publieke betekenis kan krijgen. En dit terwijl – zeker in België – het klassiek ruimtelijk ordeningsinstrumentarium (bestemming en vergunning) vooral ontwikkeld lijkt te zijn om private eigendomsrechten te waarborgen. De vraag stelt zich of hier een nieuw spanningsveld
lijkt te ontstaan.


Ruimte is tegelijk misschien wel het gedeelde consumptiegoed bij uitstek. De ruimtelijke professional gebruikt sinds jaar en dag planologische concepten en principes om de “restcapaciteit” van ruimte beter te benutten en dus ruimte te delen. Een kleine greep uit het goed gevulde vocabulaire: meervoudig ruimtegebruik, functiemenging, verweving, gelaagde steden, verdichting, multifunctionele
open ruimte, natuurverweving, recreatief medegebruik, … De maatschappelijke trend van bezit naar (gedeeld) gebruik biedt een invalshoek om deze concepten en principes opnieuw te bekijken.

Plandagprijs 2017

Hanneke Puts en Jurgen van der Heijden voor het paper Toekomstwaarden als Basis voor Meervoudige Financiering

&

Beitske Boonstra voor het paper De improviserende planner

Prijs Jonge Planoloog 2017

Griet Juwet voor het paper Ruimtelijke dimensie van energietransitie in Vlaanderen

2016: Verruimen – Maatschappelijk rendement met ruimtelijk talent

Het thema van de Plandag 2016 was verruimen. Ruimtelijke ontwikkelingsvraagstukken zijn een onderdeel en uiting van ruimere maatschappelijke opgaven zoals globalisering, demografie, klimaat, of energie. Ruimtevragen staan dus zelden tot nooit op zichzelf en vereisen een antwoord krijgen vanuit een ruimere context. De ruimtelijke professional is steeds meer een speler in het grotere geheel en dikwijls slechts een onderdeel van de oplossing van grote maatschappelijke opgaven. Die ‘netwerkpositie’ kan nieuwe kansen bieden om als coproducent een ruimtelijke agenda te voeren.

Plandagprijs: Isabelle Loris en An Pisman voor Super(woon)markten.

Prijs Jonge Planoloog 2016: Martijn van den Bosch voor Hyperdecentralisatie en afschuifplanologie in de strijd voor een mondiale concurrentiepositie

2015: Ruimte maken

Het thema van de Plandag 2016 was verruimen. Ruimtelijke ontwikkelingsvraagstukken zijn een onderdeel en uiting van ruimere maatschappelijke opgaven zoals globalisering, demografie, klimaat, of energie. Ruimtevragen staan dus zelden tot nooit op zichzelf en vereisen een antwoord krijgen vanuit een ruimere context. De ruimtelijke professional is steeds meer een speler in het grotere geheel en dikwijls slechts een onderdeel van de oplossing van grote maatschappelijke opgaven. Die ‘netwerkpositie’ kan nieuwe kansen bieden om als coproducent een ruimtelijke agenda te voeren.

Plandagprijs: Hans Leinfelder voor zijn paper ‘Gevallen’-planning en hoe moeilijk het is om daden in gedachten te vertalen‘. Prijs Jonge Planoloog 2015: Karel Van den Berghe met zijn paper Waarom blijven we stadhavens geografisch analyseren?

2014: Regie en Loslaten

De PlanDag 2014 richt zich op het vraagstuk ‘Regie en Loslaten’. Waar moet nog regie op gevoerd worden, wat kan worden losgelaten en hoe doen we dat? Deze vragen staan centraal en leiden tot dynamiek in onze planningspraktijk. Dat de Nederlandse en Vlaamse praktijk daarin anders opereren is een interessant gegeven!

Plandagprijs: Merel Mulders en Leonie Janssen-Jansen, met Ruimte geven vraagt regie

Aanmoedigingsprijzen:

2013: planning is niet waarde-n-loos

Begin van de vorige eeuw waren er grote utopische ideeën over ruimtelijke planning en stedenbouwkundige plannen die sterk ideologisch gekleurd waren. Manifesten vormden de basis voor concrete ontwerpen van steden, stadsdelen, gebouwen tot meubels. Vandaag lijkt dit veel minder het geval te zijn. Zijn we het geloof in de maakbaarheid van ruimte en maatschappij gewoon kwijt of worden er nog visionaire plannen gemaakt? Durven we nog te ‘manifesteren’?

2012: # meer … met minder … ?!

’Less is more’. Zo zette ongeveer 100 jaar geleden een nieuwe ontwerpstroming zich af tegen overdadigheid van de neostijlen. Een nieuwe wind die tot meer dan een halve eeuw doorwerkte, ook in de plannen voor stadsuitbreidingen en de visie op de organisatie van onze ruimte. Ondertussen heeft de slinger van opeenvolgende tegenbewegingen al enkele keren de rol en praktijk van de ruimtelijk planner een nieuwe invulling gegeven. Staan we niet ook nu weer op een scharniermoment waar de rol van de ruimtelijk planner en de inhoud van onze plannen toe is aan een nieuwe wind. Is less opnieuw more? Jawel, minder is meer… denken we Zien jullie dit ook? Meer… met minder… Ja toch? Voorbeelden zat. Zie jij nog meer van die voorbeelden? Welke nieuwe uitdaging voor de ruimtelijk planner ervaar jij zelf? En weet jij welke richtingen het nog meer kan – en vooral moet – uitgaan met de ruimtelijke planning? De PlanDag 2012 wil weten hoe we meer (beter) kunnen plannen met minder.

2011: planning van de toekomst

Thomas Friedman, Amerkaans journalist wees ons in 2005 er al op dat we meer en meer in een netwerksamenleving leven waarin iedereen van elkaar afhankelijk is. ‘De wereld is plat’, zei hij. Die onderlinge afhankelijkheid uit zich ook ruimtelijk: overal in Europa zien we dezelfde ketens in de winkelstraten. Toch is dat maar een deel van het verhaal. De paradox is dat de samenleving door processen van globalisering, individualisering en informatisering tegelijkertijd complexer, diverser en daarmee in meerdere opzichten ook ordelozer wordt. Het gevolg is fragmentatie, zowel ruimtelijk als bestuurlijk. En dat terwijl we juist voor een aantal ongekende collectieve opgaven staan: omgaan met klimaat verandering, energie transitie en de verschuiving van het economisch evenwicht in de wereld. Tegelijkertijd zoeken we in de voortrazende netwerksamenleving juist ook naar geborgenheid, identiteit, binding, beleving en ruimtelijke kwaliteit. Hier gaat het dus om opgaven op kleine schaal. De ruimte blijft er dus toe doen. Maar met de oude manier van toekomstplannen lossen we deze vraagstukken niet op. Bij een netwerksamenleving hoort een nieuwe manier van het plannen van de toekomst met nieuwe spelregels. De PlanDag 2011 wil weten hoe we de planning van de toekomst het beste kunnen vormgeven.

 

2010: Ruimtelijke ordening in crisis

De PlanDag 2009 had het over de brug tussen de ‘verbeeldingskracht’ van de ruimtelijke planning enerzijds en de ‘realisatiebehoefte’ van de ruimtelijke planning anderzijds … of, met andere woorden, over de brug tussen droom en werkelijkheid. Hoe vaak lijkt er immers niet iets te haperen aan de kwaliteit van die overbrugging? Hoe dikwijls wordt de gedroomde werkelijkheid nauwelijks of geen werkelijkheid – of hoe dikwijls blijkt de werkelijkheid uiteindelijk in niets meer op de destijds gedroomde werkelijkheid? Oorzaken lijken velerlei van aard: onvoldoende overtuigende verbeeldingskracht van de ruimtelijke planner of ontwerper – of een juridisch keurslijf dat alle verbeelding wegneemt – of een erbarmelijke communicatie van de droom naar de samenleving toe – enzovoort.

Plandagprijs: Oswald Devisch, Geert Meysmans, Oscar Rommens, Joris Van Reusel en David Verhoestraete met Stedelijke improvisaties, particulier initiatief als sleutel tot een kwaliteitsvol stadslandschap

Prijs Jonge Planoloog 2010:
1e prijs: Mieke Verschoor (NADC Rotterdam) met Creativiteit in tijden van crisis
2e prijs: Ward Rauws en Mark Beeftink (RUG) met Crisis in de regionale planning